ښاغلی  سميع الدين افغاني

        زيړګل خ�ل د راتلوني ?وند�ه فر ې ډوب اوله له به ېې له ځانه سره ويل �ې انسانان د ?وند �ه مختلفو �ړاوونو ــــې د مختلفو مسايلو، کړکیچونو او �رابــــلمونه سره مخامخ يږې خو �وه او اميابه خل هغوۍ دي �ې ددغو مسائلو ، مشــــلاتو او مــــوانعــــو �ه مقابل ــــې د �وهــــې او معقـوليت نه ار واخلې ، ه �يرې انسان د ?وند �ــــدې �ړاونو ې معــــقول دریځ او عملې ګامونه او�ت نه ړې بيا ورسته هغه فرصت نه ورته ميسريږې ٠

زيړګل �دې سو�ونو ې دي نتجې ته رسيدلې وه �ه هر ډول �ـې وې خ�ل تحصیلاتو ته باید ادامه ورړې، هغه د راتلونې ?وند د خوشبختيو اساسې لار �ه تعليم او زده ړه ې ليدله ،ا و دا ورته جوته شوې وه �ې دلوړو لاسته راوړنول�اره بايد لوړو زدړو ته ځان �متو ړي ٠
څه مده ورسته د هيواد �ه مرز او ولاياتو ې د دولسم ټولــــګيو د فاريغينو د انور د ازموينې نيټه اعلان شوه ، زيړ ګل هغه همصنفيانو ته وم �ې دازموينې د نـــيټې خبر يې نه وه ترلاسه ړی خبر ورړاو د خ�لون?دی دوستانو وم �ې د ازموينې ل�اره ېــــې امادګې ښودله ،دا هيله وړه �ې يوځاې به د ازمــــوينې ل�اره درسی �روګرام �ه مخ بيــــايي �ه هــــمدي اساس زيړګل خ�لوملګرو ته داسې وړانديز وړه �ې دازمــــوينې تر نيټې �وري بــه هــــر ورز د سهــار د نه بجو نه بيا د غرمې تر دولس بجو �ورې ددوۍ حجرې ته راشې او د ازمويــــنې �ه احتمالي �ښتنو به ســــره �ه شريه ار وړي ٠
د زيړ ګل د ا �ه موقعي وړانديز د ټولو د تايــــد او ملاتړ وړ وګرځيد او هــــره ورځ به �ه هجره ې يو ځاې د فزي ، يميا ،رياضې معــــادلې حليدلــې او هــــمدارنــــګه د بيالو?ي ، تاريخ ، جغرافيه ، دينې اونورو مضامينو سوالونه بيرون نويس او دهغو ل�اره ېې مناســــب جوابونه برابرول �ې �ه رښتيا سره هم د دوۍ دا هلو ځلو ښې �ايلې اولاسته راوړنې د دوۍ �ه برخه ړې ٠

زيړګل همداسې �ې د طب مسل خوښيده �ه ډيرعالي نمرو همدې �وهنځې ته بريالې شو او نور ملګروېې هم د کارنکور آزموینه په بری پای تــــه ورسوله او د خ�ــــلو خوښې د �ــــوهنځۍګانو �ه لستونو ــې خ�ل نومونه وليدل ،هغو يو بل ته يې د خ�لو د زحماتواو لاسته راوړنو څخه مباری وويله او دخوشحالۍ اظهار ېې اوه ٠

زيړ ګل او د هغه ملګري �ه ډيره خوشحالې بيـرته خ�ــــلو لو او بــــانــډو ته را ستانه شول او د خ�لو برياو زيری ېې خ�ل دوستانو ، ليوالو او د ــورنيو غړوته ورړ ،هغوی هم ددوۍ لاسته راوړنې ولمانځلې او هغو ته ئې مباري وويله ٠

زيړګل اوس د يو نوې حالت سره مواجه وه ،هغه �دې مسألې فر اوه او �دې �وهيده �ې د منظم درسونو د تعقيب ل�اره هغه محصلين �ې د ولاياتو نه ومو �وهنځــــيو تــــه د بريالــــتوب �انس تر لاسه ړې وې بايد د مربوطه �وهنځيو د �وهنتونو نو �ه ليليه ې ميــشت شې ، هغه �دې فر ې وه �ې ددې �ه تــــلوبه څو د ورنې جنجالونــه حلوې او د هغوۍ جوړيا نــــاجوړ ته ځان رسوي،�ه همدې �رتونوې ډوب وه �ې تره ېې ورته غږړ ٠

زيړګله ځويه!

ته راځه �ې څه ضروري خبرې درسره لرم ٠

زيړ ګل �ه بيړه ځان تره ته ورسوه او بعد له سلامه یی ورته وويل اا څه مو ويل ؟

هغه �ه داسې حال ې �ې شين خالۍ او د هغــــه مور هم هلته نــــاسته وه زيړګل ته د سلام د ځوابه وروسته داسې وويل ٠

زيړګله!

هغه لږ څه غلی شو بیا یې پـــه داسی حال ې چــــې خپلې میرمن او شیــــن خالۍ ته کتل زيړ ګل ته داسی وویل:

ته �دې �وهيږې �ې �ه ?وند ې خوشبختي ، هوســــا او ارام ?وند �ه خ�له سړي ته نه راځې ، د دې ل�اره �ې سړې خ�ل هدف ته ورسيږي لازمه ده مــــطلب ته درســــيدلو ل�اروشش وړي او زحمت وباسي ٠ زه ستا�ه تشويش او مشلاتوبانــــدې �وه يم ، ته زموږ لــــه خوا هيــــڅ تشويش موه ،ته اوس وشش وړه �ې هوښيارطبيب درنه جوړشې ، زموږ �ه لواو بانډوې ډاترته ډيرضرورت دی او ډاتران �ــــه ولسونو ې د عــــزت او اعتبــــار خاوندان دي ، �ــــه موږ هم عــمر تير شوي اود ډاتر ضرورت احساسوو ٠

دوهمه خبره داده �ې د زميندارۍ ارونه بزګر �ه مخ بياېې بيا هــــم ستاسو د تحصيل ځای دومره لرې ندې ،ته ولی شې د هفته �ه رخصتيوې ورته راشې ،او ه بيا هم وم مشل وه بيا حتمي تا خبروو، زه فر وم زه اوس داسې مشل نه وينم �ې هغه دې ستا دتحصيل خنډ وګرځې ،زموږ مشوره تاته همدا ده �ې ته دې بې له ومې انديښنې خ�لو زدړو ته ادامه ورړې ٠

د شين خالۍ مور هم زيړګل ته ډاډ ورړ او وته يې وويل ٠

زيړګله ځويه!

اا دې رښتيا واېې ته هيڅ تشويش موه ته بـــايد زحمـــت وباسې �ې تانه يو هوښيار طبیب جوړ شې ٠

زيړګل �ې خ�ل تره او د هغه هرې فيصلې ته �ه درنو سترګو ــتــــل ،تره ته يې �ه جواب ې وويل ٠

اا څه �ې ستاسو مشوره وې هغه ماته منظوره ده ٠
زيړ ګل د ځايه �اڅيد او شړی ئې تر ځان �ار�يره ړه او د څارويو د راوستلو �ه تل ې شو ، خو�ه لار ې ئې د شين خالۍ نه د جدا يدو فرټنی ړی وه ، د هغې څخه د جدائې تحمل ورته ګران وه خو هغه ته بله لار معقوله نه بريښيده ٠



شين خالۍته هم د زيړګل بيلتون د تحمل وړ نه وه ،خو د�ــــلار د فيصلې خـــلاف ېې هــم هغه نه شو ستنولی ،مجبوره وه د�لارفيصله ومني او د زيړګل دبيــــلتون د زعم اوحوصلې توا ن �يدا ړي٠

څو ورځې ورسته د �وهنتون د درسونو د �يل موقه راورسيده ، زيړګل او د هغه ملګري يوه ورځ د مخه بازارته لاړل ٠زيړ ګل دځان ل�اره نوې جامې ،جم�رونه او نوې بوټان راونيول تر څود�وهنتون �ه ساحه ې ېې دنورومحصلينوسره سيالي برابره وي،هــــمدارنګه ملګرويې هم دخ�ل ضرورت

وړ شيان راونيول او د وعدې سره سم سبــــا د وخته د زيړ ګــــل دوۍ ره راغلل ، د زيړګل دوۍ �ه حجره ې نور دوستان او د لې خل هم د دوۍ د مخه ښې �ه مقصد راټول شوې وه٠

د زيړګل دملګرو د رارسيدو سره سم د لې اوسيدونو، س�ين ګيرو اودوستانوېې هغوۍ ته د دوعا لاسونه او�ت او دلوی خدای له درباره څخه هغو ته د صحت او اميابۍ هيله وړه ٠
د شين خالۍ مور هم هغوۍته ددوعا لاسونه �ورته ړ او دخـــداې �امانې وروسته ېې رړنې اوبه د

ټوټې �ه دود د هغوۍ �سې وشيندلې ٠

زيړ ګل او د هغه ملګرو خ�ل بيونه ترغاړه او دولايــــت د مــــرز �ه لوري روان او هلته �ه بس ې س�اره او ورسته له دوه ساعته منزله د �وهنتون مرزې ليليې ته ورسيدل٠

د�وهنتون د ليليي �ه انګړ ې دمحصلينو دهستوګنې دخونــــو لست زړول شوې وه ، هريو دخ�ل دهستوګنې خونه ،د لباس المارې او د خوب ځاې �يدا ړ او د نويو ملګرو سره ېې معرفت حاصل ړ ٠

زيړ ګل �ې زما ن?دې ملګری او د زړه د رازونو يار وه ،ورسته له څو اونیو د هغه ليدلول�اره لاړم ، هغه �ې به هميشه د خ�ل دشين خالۍ د �اـــې مينې يسې زما سره شــــريــــولې زما �ه ليدو ډير خوشاله او د نوې ?وند د يسو ورسته د شين خالۍ د بيلتون �ه هله داسې ويل ٠
د فر ټــــــال ـــــې زنګیده لیونۍ

بیا �ــــــه زړګــــي مې وریده لیونۍ

زيړ ګل �ې �ه رڼا او خوبونو ې د شين خالۍ څيره ورته �ه فر او خيا لونو ې زنګيدله دخ�ل خوب يسه داسې وله ٠

ما مـــې د زړه ورته داغونه شمیرل

دا بــــــې �روا وه خنــــــدیده لیونۍ
هسې بـــــې درده بې احساسه نه وه

ځــــــما �ه میــــــنه �وهیده لیــــونۍ
ما �ه اظــــهار ورته د مــــــینې وه

له د ګــــــل به غــــــوړیده لیــــونۍ

او دخ�ل د مينې سندره ېې داسې ختموله ٠

افغاني څومره ښې شیبې تیرې شوې

�ې �ه مــــــالت ې اوسیـــــده لیونۍ

ما هم د زيړګل د زړه يسې راټولې او �

ه لاندې شعر ې مې خلاصه ړې ٠

لیونۍ
د فر ټــــــال ـــــې زنګیده لیونۍ

بیا �ــــــه زړګــــي مې وریده لیونۍ

ما مـــې د زړه ورته داغونه شمیرل

دا بــــــې �روا وه خنــــــدیده لیونۍ
هسې بـــــې درده بې احساسه نه وه

ځــــــما �ه میــــــنه �وهیده لیــــونۍ
ما �ه اظــــهار ورته د مــــــینې وه

له د ګــــــل به غــــــوړیده لیــــونۍ

افغاني څومره ښې شیبې تیرې شوې

�ې �ه مــــــالت ې اوسیـــــده لیونۍ

-------------------------------------------------------

سميع الدين افغاني